2026 жылғы 15 қазанда жаңартылды. Мақала 2022 жылғы қарашада жазылған, төменде — сол кездегі мәтін. 2026 жылы не қолданылады:
- жаңа Салық кодексі бойынша (2026 жылғы 1 қаңтардан бастап) жеке табыс салығы — жылдық салық салынатын табыстың 8 500 АЕК-ке (36 762 500 теңге) дейінгі бөлігіне 10%, асып кеткен сомаға 15%; дивидендтер — 230 000 АЕК-ке дейін 5%, асып кеткен сомаға 15%;
- банктер тоқсан сайын Мемлекеттік кірістер комитетіне қатарынан үш айдың әрқайсысында 100 және одан көп әртүрлі адамнан аударым түскен, ал жалпы сомасы 12 ең төменгі жалақыдан (2026 жылы 1 020 000 теңге) асқан жеке шоттар туралы мәлімет береді; 2026 жылғы I тоқсанның қорытындысы бойынша мұндай адамдар шамамен 115 мың болды — оларға айыппұлсыз және шотты бұғаттаусыз ақпараттық хаттар жіберілді;
- туыстардан түскен аударымдар, сыйлықтар, материалдық көмек және қарызды қайтару табыс болып саналмайды.
Мазмұны
Қазақстанда жеке тұлғалардың қандай табыстарынан салық төлеу қажет
Республикада жаңа заң қабылданғаннан кейін мобильді аударымдарға салынатын салықтар қандай жағдайларда төленеді?
Егер шотқа түсетін қаражат кіріс болмаса, салық салудан қалай аулақ болуға болады
Картаға үнемі ақша түскен кезде бұл табыс болып саналады деген аңыз бар. Және мұндай түсімдерден салық төлеу керек. Бұл солай ма, жоқ па, осы жайлы айтамыз.
Қазақстанда жеке тұлғалардың қандай табыстарынан салық төлеу қажет
Қазақстандағы жеке тұлғалардың барлық табыстарына 10% мөлшерлеме бойынша салық салынады. Бұның тек дивидендтерден түсетін кірістерге қатысы жоқ. Олар бойынша 5% мөлшерлеме қолданылады.
- мемлекеттік жәрдемақыларға;
- өтемақының барлық түрлеріне;
- зейнетақыға;
- бала туылған кездегі төлемдерге;
- еріктіліктен алынған кірістерге;
- донорлық сыйақыларға;
- алиментке;
- жарыстарға қатысқаны үшін алынған гранттарға, сыйақыларға, сыйлықтарға;
- жұмыс беруші мен мемлекеттің материалдық көмегіне;
- шәкіртақыға;
- қазынаны мемлекетке тапсырғаны үшін сыйақыға;
- балаларға қайырымдылық көмекке;
- кәсіподақ төлемдеріне;
- әскерге шақыру бойынша немесе әскери жиындардағы әскери қызметшілердің кірістеріне.
Сонымен қатар, қарызды төлеу шотына түскен сомаларға салық салынбайды. Ақшалай сыйлықтар да салық салуға жатпайды.
Егер шотқа түскен қаражат жоғарыда аталған баптардың біріне түссе, салық төлеудің қажеті жоқ.
Республикада жаңа заң қабылданғаннан кейін мобильді аударымдарға салынатын салықтар қандай жағдайларда төленеді?
Қазақстанда мобильді аударымдар саласын реттеуге бағытталған заң жобасы әзірленген. Жаңа құжатта салық органдары мобильді аударымдар арқылы адамның бизнеспен айналысатындығын және кәсіпкерлік қызметтен түсетін табысты табатындығын анықтау тәртібі жазылған.
Ең басты критерий белгілі бір уақыт аралығында әртүрлі адамдардан түсетін төлемдердің саны болмақ. Заң жобасын әзірлеушілер осындай көрсеткіш бойынша жоғарғы шекті қатарынан үш күнтізбелік айда түскен 100 аударым деп белгілеуді ұсынады.
Түзетулер ҚР Салық кодексіне енгізілген. Бұдан басқа, Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетіне осындай күдікті операциялар бойынша ақпаратты банктердің беру қағидалары әзірленді. Сондай-ақ, күмәнді транзакциялар туралы мәліметтер бақылаушы органдарға 20 күн ішінде берілетін уақыт бойынша шектеу белгіленді.
Мұндай жаңашылдықтың басты мақсаты – салық төлеуден жалтарған кәсіпкерлерге мемлекет тарапынан бақылауды арттыру. Жаңа заң Қазақстанда 2023 жылы іске қосылады. Алайда оның әрекеті бірден барлық қазақстандықтарға қолданылмайды. Алдымен тек мемлекеттік қызметкерлердің шоттары тексеріледі. 2024 жылы оларға заңды тұлғалардың құрылтайшылары мен жеке кәсіпкерлердің операциялары қосылады. Тек 2025 жылға қарай жүйе «үздіксіз реттеуге» көшеді — тізімдер азаматтардың барлық санаттары бойынша түгел қалыптастырылатын болады.
Егер шотқа түсетін қаражат кіріс болмаса, салық салудан қалай аулақ болуға болады
Ақша заңды тұлғалардан түскен кезде, операция туралы барлық қажетті ақпарат төлем мақсатында көрсетіледі. Оның ішінде қаражаттың не үшін аударылғаны көрсетіледі. Егер түскен төлем табыс болмаса, тексеру кезінде бұл көрінеді де, салық төлеудің қажеті болмайды.
Жеке тұлғалар үшін жағдай басқаша. Бұл жағдайда көбінесе «Төлем мақсаты» өрісі бос қалады. Бұл дегеніміз, тексеру кезінде қаражат кәсіпкерлік қызметтен келді деген күдік туындауы мүмкін, демек бұл салық төленуі тиіс табыс.
Мұндай ыңғайсыз жағдайға тап болмас үшін, бұл жағдайдың алдын алуға болады. Жіберушілерден төлемнің мақсатын көрсетуді сұраған жөн: ақша не үшін жіберіледі – қарызды қайтару үшін, сыйлық ретінде немесе басқа мақсатта. Бұл салық органдарымен одан әрі талқылауды болдырмайды.
Дереккөздер тізімі
https://ru.sputnik.kz/20220218/mobilnye-perevody-fizlits-kakie-denezhnye-perevody...
https://www.currenttime.tv/a/kazahstan-beret-pod-kontrol-mobilnye-platezhi-s-karty-na-kartu-i...
https://forbes.kz/process/expertise/nalogi_na_perevodyi_s_kartu_na_kartu_sluhi_ili_realnaya...
https://informburo.kz/cards/mobilnye-perevody-i-platezi-v-cyom-raznica
https://informburo.kz/novosti/minfin-razrabotal-kriterii-denezhnyh-perevodov-o-kotoryh-banki-budut-soobshat-nalogovikam
https://defacto.kz/ru/content/nalogooblozhenie-dokhodov-fizicheskikh-lits-poluchennykh-za-granitsei
https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=34817991
https://aqjaiyq-spk.kz/ru/2019-09-16-15-43-49/2019-09-16-15-54-11
https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=38741956
https://masa.media/ru/site/kak-ustroena-nalogovaya-sistema-kazakhstana
https://egov.kz/cms/ru/services/epay21_09_nal
https://gsl.org/ru/taxes/tax-zones/kazahstan/
https://exk.kz/news/136796/mobilnyie-pierievody-biudzhietnikov-nachnut-provieriat-v-kazakhstanie...
